Odpowiedź na koniec świata

W 2022 roku zainaugurowaliśmy Festiwal Nowe Oświecenie, pomyślany jako coroczne przedsięwzięcie poświęcone namysłowi nad kondycją współczesności, kierunkami rozwoju świata, wyzwaniami i zagrożeniami stojącymi przed ludźmi, ideami, które kształtują naszą rzeczywistość. Epoka przełomu i cywilizacyjnej transformacji domaga się porządkującej refleksji. Potrzebna jest odpowiedź na aktualne zagrożenia oraz promocja zdroworozsądkowego i naukowego punktu widzenia.

Nazwa festiwalu z jednej strony nawiązuje do osiągnięć Oświecenia, na których ufundowana jest nowoczesność, z drugiej zaś kieruje ku przyszłości i akcentuje konieczność obrony osiągnięć doby racjonalizmu. Paradygmat oświeceniowy bywa dziś negowany. Szerzą się ruchy i poglądy obskuranckie, podważające osiągnięcia postępowej myśli ludzkiej i zaprzeczające zgromadzonej przez wieki wiedzy, do głosu dochodzą środowiska programowo wsteczne.

Tematem przewodnim pierwszej edycji Festiwalu Nowe Oświecenie było pytanie „Czy to już koniec… świata?”, odnoszące się do nastrojów powodowanych przez widmo katastrofy klimatycznej, pandemię covid i wojnę w Ukrainie, ale też kres rzeczywistości, jaką znamy – w obszarze wartości i relacji społecznych. Usytuowany na styku kultury i nauki projekt miał umożliwić prezentację komentarzy i reakcji środowisk artystycznych i intelektualnych na powyższe wyzwania.

Podczas ubiegłorocznego festiwalu, trwającego cztery dni, odbyło się kilkadziesiąt wydarzeń – spotkań z wybitnymi pisarzami, dziennikarzami, artystami i naukowcami, a także działań muzycznych, plastycznych, ekologicznych i kulinarnych. Wszystkim aktywnościom towarzyszyły książki, dostępne w okolicznościowej księgarni oraz stanowiące punkt wyjścia do inspirujących rozmów.

Jednym z założeń festiwalu jest, by po każdej jego odsłonie pozostał trwały ślad – zapis najciekawszych spotkań i dyskusji. Dumni jesteśmy, że niniejszy tom możemy otworzyć rozmową z wybitnym pisarzem Wiesławem Myśliwskim. Spotkanie z nim, na które przybyły tłumy wiernych czytelników, było dla nas prawdziwym zaszczytem, a jego słowa nadają tej publikacji szczególną wartość.

dr Krzysztof Czubaszek
dyrektor Ursynowskiego Centrum Kultury „Alternatywy”twórca i dyrektor programowy Festiwalu Nowe Oświecenie