Ludzkość na krawędzi

Druga edycja Festiwalu Nowe Oświecenie, którą zorganizowaliśmy w 2023 roku, była kolejną okazją do pochylenia się nad kondycją współczesności, wyzwaniami i zagrożeniami stojącymi przed ludźmi oraz ideami, które kształtują naszą rzeczywistość, ale też dziedzictwem przeszłości, które wywiera na nas wpływ i nieustająco domaga się porządkującej refleksji. Tym razem zadaliśmy sobie pytanie: „Kim jest człowiek?”.

Do niedawna byliśmy koroną stworzenia, panami świata, dziećmi Bożymi, teraz jednak zaczynamy rozumieć, że musimy odejść od tego paradygmatu, jeśli nie chcemy doszczętnie zniszczyć naszego habitatu, czyli unikatowej ziemskiej oazy życia w przeogromnym i zimnym wszechświecie. Szukając innego miejsca na drabinie bytu, jednocześnie z ekscytacją oraz niepokojem obserwujemy rozwój sztucznej inteligencji i nowych technologii, które zapowiadają epokę trans- czy wręcz posthumanizmu. Coraz bardziej uświadamiamy sobie, że do głosu musimy dopuścić nie tylko zwierzęta i rośliny, ale też maszyny, przestają one bowiem być elementami sfery utylitarnej i stają się wchodzącymi w interakcję z nami aktorami. 

Jak mamy odnaleźć się w pełnych rozterek czasach i na nowo się zdefiniować? Odpowiedzi na to i wiele innych fundamentalnych pytań szukali z nami eksperci z różnych dziedzin – artyści, pisarze, naukowcy i dziennikarze. Dyskusjom towarzyszyły koncerty, prezentacje dzieł plastycznych, działania teatralne i akcje ekologiczne, a także warsztaty i spotkania z książkami, które niezmiennie są solą naszego festiwalu.

dr Krzysztof Czubaszek
dyrektor Ursynowskiego Centrum Kultury „Alternatywy”twórca i dyrektor programowy Festiwalu Nowe Oświecenie